[Pháp luật -Đại Đoàn Kết] - Bất cập pháp đình!

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang mới đây đã yêu cầu xử lý nghiêm minh vụ án 5 cán bộ công an gây chết một người dân ở TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Người đứng đầu Nhà nước phải có ý kiến về một vụ án hình sự "công bộc phạm tội” cụ thể, trong bối cảnh những vụ việc liên quan đến sai phạm của cán bộ thực thi pháp luật nẩy sinh phức tạp, nhức nhối. Lời dạy năm xưa của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cán bộ tư pháp, rằng phải "phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư” đến nay vẫn mang tính thời sự bức thiết, là tôn chỉ mà Nhà nước pháp quyền buộc phải có trách nhiệm bảo đảm trước nhân dân.

Các bị can trong "Vụ án Phú Yên” Vụ việc đau lòng bởi cái chết bi thảm với 72 vết thương trên cơ thể của công dân Ngô Thanh Kiều (ở TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên) cách đây 2 năm cùng những bất cập pháp đình trong xét xử vụ án đã gây bức xúc lớn trong dư luận. Bản án sơ thẩm với mức án thiếu tương xứng với tính chất, mức độ phạm tội của các bị cáo nguyên là cán bộ công an vừa được cơ quan tố tụng công bố, lập tức phải chịu sự giám sát quyết liệt bởi các thiết chế và giới chức trong xã hội. Ánh sáng "thần linh pháp quyền” cần soi rọi trong từng vụ án một, thì ý nghĩa của công cuộc cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền mới hiện hữu vào thực tiễn cuộc sống một cách thực chất, mới bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp, bảo vệ mạng sống của người dân. Hàng loạt những điểm phi lý đã được nhận diện trong tiến trình tố tụng của vụ án nhức nhối xảy ra tại TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên. Cụ thể như bắt người trái pháp luật; bưng bít thông tin, nhận định không chính xác; mâu thuẫn trong quyết định truy tố và xét xử; quan tòa để cán bộ lãnh đạo công an phạm pháp "lọt” ngoài vòng tố tụng; … Có hay không việc bỏ lọt người lọt tội? Các bị cáo đã "dùng nhục hình”, "cố ý gây thương tích”, "làm chết người trong khi thi hành công vụ” hay thậm chí "giết người”? Dù cấp sơ thẩm tuyên xử nhưng câu hỏi xoay quanh bản chất của "cán cân công lý” lại đang được giám sát, đòi hỏi phải làm rõ một cách minh bạch phù hợp với diễn biến khách quan của vụ án và các quy định của pháp luật. Thời gian qua, nhiều vụ việc bất thường ảnh hưởng đến nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng của công dân đã xảy ra liên quan đến trách nhiệm trực tiếp của các cán bộ thực thi pháp luật. Vụ án oan sai đặc biệt nghiêm trọng đối với ông Nguyễn Thanh Chấn ở Bắc Giang – người bỗng nhiên bị các cán bộ điều tra ép cung, dùng nhục hình biến thành kẻ giết người mang án chung thân - là một ví dụ điển hình. Ngoài cái chết bi thảm của ông Ngô Thanh Kiều ở TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên, thi thoảng đâu đó lại có những vụ lìa đời đột ngột của công dân trong quá trình làm việc với cán bộ thừa hành pháp luật. Ngày 13-2-2014, một người dân ở huyện Đắk R’Lấp, tỉnh Đắc Nông cũng đã bị tử vong với tổng cộng 33 vết thương, vết bầm tím trên cơ thể, trong đó có 9 vết bầm tím trên đầu và mặt sau khi được cơ quan công an mời đến lấy lời khai. Ngày 31-12-2013, một học sinh ở huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa cũng đã chết một cách đau đớn sau khi làm việc với công an. Không ít người chưa phải là đối tượng bị khởi tố trong một vụ án hình sự nhưng đã bị đa chấn thương phải cấp cứu, thậm chí qua đời sau khi mới làm việc với cán bộ công an. Sẽ có ý kiến cho rằng, những vụ việc cụ thể đâu đó chỉ là vi phạm của những cá nhân cá biệt trong quá trình thi hành nhiệm vụ, đánh giá chứng cứ, nó không phản ánh toàn diện nền tư pháp cũng như các hoạt động bảo vệ pháp luật nói chung. Thế nhưng, những vụ việc tiêu cực bất thường ảnh hưởng trực tiếp đến việc định đoạt số phận của con người vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đó chính là những tiếng chuông rền cảnh báo cấp thiết về chất lượng thực thi pháp luật, đặt ra những vấn đề liên quan đến cơ chế cũng như các quy định của pháp luật hiện hành và phẩm chất của đội ngũ "công bộc” thực thi pháp luật. Việc Chủ tịch nước yêu cầu các cơ quan tố tụng xử lý nghiêm các cán bộ công an phạm pháp ở TP.Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên càng có ý nghĩa sâu sắc khi Nhà nước ta mới chính thức tham gia "Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tra tấn và trừng phạt hoặc đối xử tàn nhẫn, vô nhân đạo hoặc làm mất phẩm giá khác” đối với con người. Sự nghiêm minh và minh bạch ở đây là dẫn chứng cụ thể về quyết tâm chống lại mọi hành vi tra tấn và đối xử tàn bạo, bảo đảm ngày càng tốt hơn tất cả các quyền cơ bản của con người ở đất nước ta. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong xã hội văn minh hẳn nhiên phải là nơi thực thi những giá trị đề cao, tôn trọng và đảm bảo quyền con người. Không chỉ riêng đối với các quan tòa ngồi ghế xét xử, mà tất cả những ai thừa hành pháp luật đều đòi hỏi phải "phụng công” – vì lợi ích của xã hội, của đất nước; phải "thủ pháp”- chỉ tuân theo pháp luật; phải "chí công” – công bằng và phải "vô tư”- không thể thiên tư cho bất kỳ ai. Chu Ninh